Rhesymeg dros Gau

Rhesymeg dros Gau mewn perthynas â Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020

Ar ôl i Lywodraeth Cymru gyflwyno Rheoliadau Diogelu Iechyd (Cyfyngiadau Coronafeirws) (Cymru) 2020 yn ôl ym mis Mawrth, rydyn ni wedi cyfyngu ar fynediad yn y Parc Cenedlaethol yn unol â’r amserlen yn y rheoliadau yr oedd gofyn i ni ei gweithredu.   Ers hynny, rydyn ni wedi dal i adolygu bob wythnos pa mor effeithiol yw’r cau. Dangosodd ein gwaith monitro fod y cau, at ei gilydd wedi, ac yn dal i fod, yn effeithiol ac rydyn ni’n diolch i’r cyhoedd am eu gwyliadwriaeth, amynedd ac ystyriaeth o bobl eraill.

Drwy’r cyfnod clo, rydyn ni wedi cymryd rhan mewn cyfarfodydd adolygu mynediad Cymru gyfan, yn rheolaidd i drafod rheoli mynediad o dan y Rheoliadau a sut mae sefydliadu eraill wedi ymateb i gyfyngiadau’r cyfnod clo.   Rydyn ni’n dal mewn cysylltiad â Llywodraeth Cymru ac Awdurdodau Parciau Cenedlaethol eraill yng Nghymru ac ym Mhrydain gyfan.   Roedd cyhoeddi’r system goleuadau traffig Coch, Melyn, Gwyrdd gan Lywodraeth Cymru a’r ‘map ffordd’ ar gyfer lliniaru’r cyfyngiadau (https://gov.wales/sites/default/files/publications/2020-05/unlocking-our-society-and-economy-continuing-the-conversation.pdf) yn ogystal â chanllawiau penodol i sectorau gan Cyfoeth Naturiol Cymru: https://cdn.naturalresources.wales/media/691868/guidance-for-reopening-natural-and-outdoor-cultural-sites-for-recreation-final.pdf wedi’n helpu i ddrafftio’r cynllun adfer ar gyfer y Parc Cenedlaethol.   Rydyn ni wedi defnyddio hyn a’n gwybodaeth ni ein hunain i adolygu’r safleoedd a’r llwybrau sydd wedi’u heffeithio gan y cyfnod clo ac wedi ymgynghori â’r sefydliadau partner perthnasol ynglŷn â’r adolygiad hwn, yn fwyaf diweddar ddydd Iau 18 Mehefin 2020. Mae ein Partneriaid wedi bod yn gweithio ar eu cynlluniau eu hunain ac wedi cyflwyno rhagor o gyngor, yn enwedig perchnogion safleoedd sydd â chyfrifoldeb dros weithredu’r Rheoliadau. Rydyn ni wedi cynnal cyfres o gyfarfodydd i wneud yn siŵr fod yna gydlyniad ar draws y Parc Cenedlaethol a bod hynny’n cyd-fynd â’r camau sy’n cael eu cymryd mewn mannau eraill yng Nghymru.   Mae partneriaid perthnasol yn cynnwys Heddlu Dyfed Powys, Cyfoeth Naturiol Cymru, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol Cymru, yr Ymddiriedolaeth Camlesi ac Afonydd, Dŵr Cymru, Cyngor Sir Powys a Chyngor Sir Fynwy.

 Dywedodd Prif Weinidog Cymru yn ei ddatganiad ddydd Gwener 19 Mehefin 2020, er bod y coronafeirws yn lledaenu llai, ei fod yn dal i fod yn fygythiad i iechyd cyhoeddus yng Nghymru.  Felly, mae Llywodraeth Cymru’n dal i fynnu bod pobl yn aros yn eu hardal oni bai bod ganddyn nhw angen rhesymol i deithio ymhellach, cyfarfod ag un yn unig o gartref arall yn yr awyr agored, a bod rhai busnesau, megis tafarnau a bwytai yn dal i fod ar gau ar hyn o bryd.

Â’r datganiad yn ei flaen i egluro, o gofio fod pethau’n gwella, y bydd Llywodraeth Cymru’n adolygu’r gofyniad i aros yn lleol gan obeithio codi’r cyfyngiadau ar 6 Gorffennaf 2020 os bydd amgylchiadau’n caniatáu.  Mae, felly, wedi cynghori cymunedau lleol, awdurdodau lleol, Awdurdodau Parciau Cenedlaethol ac atyniadau awyr agored i ymwelwyr i ddefnyddio’r cyfnod hwn i baratoi i ailagor ac i groesawu ymwelwyr yn ôl i Gymru.   Bydd Llywodraeth Cymru’n seilio ei benderfyniad ar y dystiolaeth a’r cyngor gwyddonol a meddygol diweddaraf ynghylch sut y mae’r feirws yn ymddwyn yng Nghymru.  Felly, bydd y gofyniad presennol i aros yn eich ardal a pheidio â theithio ymhellach na phum milltir o’ch cartref yn parhau nes y bydd y penderfyniad hwnnw wedi’i gymryd.   

Mae yna dystiolaeth yn ymddangos fod mannau yn yr awyr agored yn llai peryglus o ran trosglwyddiad y feirws. Mae hanner bywyd y feirws yn llai yn yr awyr agored nag ar wynebau caled o dan do.  Fel y dywedodd Prif Weinidog Cymru mae’r rhif R yn dal yn llai nag 1 (0.7-0.9) sy’n golygu y gellir cyfyngu ar ledaeniad y feirws.

 Yn wyneb y dystiolaeth hon, ac ymwybyddiaeth gynyddol y cyhoedd o’r feirws a sut y gellir ei reoli, rydyn ni wedi cymryd y penderfyniad i lacio’r cyfyngiadau ymhellach wrth ddisgwyl am ragor o gyngor ar 6 Gorffennaf 2020.  Mae’r rhan fwyaf o Lwybrau Cyhoeddus y Parc hefyd ar agor i bobl leol eu defnyddio. Ond, ar hyn o bryd, rydyn ni’n dal i gadw llawer o feysydd parcio ar gau rhag annog pobl i deithio o bell i ymarfer corff, nad yw’n cael ei ganiatáu yng Nghymru o dan y Rheoliadau.   Mae’r safleoedd, sy’n dal ar gau, ar gau oherwydd fod ein hasesiadau wedi dangos bod mwy o berygl iddyn nhw ddenu ymwelwyr i deithio y tu allan i’w hardal ac ymhél yn y Parc. Maen nhw hefyd mor boblogaidd yn genedlaethol ac yn lleol, sy’n eu gwneud yn debyg iawn o ddenu heidiau o bobl ac annog pobl i deithio ymhellach.  Rydyn ni wedi cael ein cynghori gan Lywodraeth Cymru fod yn dal yna bryder y gallai pobl yn casglu at ei gilydd gynyddu lefel trosglwyddo’r haint.   Mae safleoedd eraill yn dal ar gau ar hyn o bryd oherwydd bod angen eu paratoi ymlaen llaw cyn agor (gwasanaethau toiledau), bod rhaid talu sylw i sensitifrwydd lleol neu ei bod yn well gan y sefydliadau sydd eu piau eu cadw ar gau.  

 Rydyn ni’n paratoi ar gyfer pan fydd y cyfyngiadau’n cael eu codi’n rhannol ar gyfer amrywiaeth eang o safleoedd yn ystod yr wythnos yn cychwyn ddydd Llun 6 Gorffennaf 2020 ond ni fydd hyn yn digwydd oni bai bod dadansoddiad Llywodraeth Cymru’n caniatáu i ni wneud hynny.  Byddwn yn dal i adolygu hyn ac yn ymgynghori â’n partneriaid yn unol â’r canllawiau gan Lywodraeth Cymru a Chyfoeth Naturiol Cymru.

Os yw ail agor safleoedd i weithio, mae’n rhaid i ni ddibynnu bod aelodau’r cyhoedd yn sylweddoli difrifoldeb y pandemig ac yn cadw at y rhagofalon, yn enwedig o ran cynnal pellter cymdeithasol a hylendid.  Wrth i gymdeithas ddechrau dygymod â chadw pellter cymdeithasol a’r newid ymddygiad sy’n gysylltiedig â hynny i gadw pobl yn ddiogel, rydyn ni wedi gallu ail agor rhai safleoedd.  Rydyn ni’n gobeithio y bydd pobl yn gyfrifol wrth ymweld a, a mwynhau’r, Parc Cenedlaethol a bod yn garedig wrth bobl a chadw’n sâff.

Er bod rhai safleoedd wedi agor erbyn hyn, mae’r Rheoliadau fel arall yn dal mewn grym ac rydym yn deall gan yr Heddlu eu bod yn dal i’w gorfodi.