Ffiniau Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog

Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog a Chyfoeth Naturiol Cymru wedi cwblhau prosiect ar y cyd yn ddiweddar i wneud yn siwr bod ffiniau’r Parc Cenedlaethol yn cyd-fynd â ffiniau dynodedig y Parc Cenedlaethol (gan gynnwys y gorchymyn amrywio) a gynhyrchwyd ym 1955 a 1966, yn ôl eu trefn.

Roedd y dogfennau gwreiddiol yn cynnwys disgrifiad ysgrifenedig a dau fap papur ar raddfa o 1 fodfedd i 1 filltir. Er bod y rhain yn dal i fod yn ddogfennau cyfreithiol, mae angen ffiniau digidol manwl gywir arnom i wneud yn siwr bod union leoliad y ffiniau mewn perthynas â’r tir yn glir.

Cyn dechrau’r prosiect hwn, roedd gan Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, Cyfoeth Naturiol Cymru a’r Arolwg Ordnans eu fersiynau digidol eu hunain o’r ffiniau. Mae’n debygol bod pob sefydliad wedi cynhyrchu fersiwn ddigidol o’r ffiniau yn ystod y 1990au, ond roeddem am sicrhau bod cysondeb yn y modd roedd y tri sefydliad wedi mynd ati i wneud hynny. Er bod y ffiniau a bennwyd gan y tri yn gywirach na’r map dynodi, o’u cymharu â’i gilydd, gwelsom fod gwahaniaeth rhyngddynt, ac roeddem yn teimlo bod angen dehongliad mwy cyson o’r ffiniau.

Mae’n bwysig bod hyder gennym yng nghywirdeb y ffiniau gan fod tirfeddiannwr yn eu defnyddio wrth reoli’r Parc Cenedlaethol a’i adnoddau. Mae’r Awdurdod Parc Cenedlaethol yn eu defnyddio ar gyfer ei holl swyddogaethau, o gynllunio datblygiadau i reoli gweithgareddau hamdden. Gwelsom nad oedd y dogfennau dynodi gwreiddiol yn cynnwys digon o fanylion i ganiatáu inni wneud rhai o’r penderfyniadau y mae angen inni eu gwneud.

Wrth gymharu’r ffiniau digidol a gynhyrchodd yr Awdurdod ym 1990 â’r ffiniau digidol a ail-ddehonglwyd yn 2015, gwelsom fod y newidiadau’n effeithio ar ambell eiddo. Er enghraifft, mae rhai adeiladau’n awr y tu mewn i’r Parc Cenedlaethol er y gallai’r Awdurdod fod wedi tybio cynt eu bod y tu allan iddo. Ar y llaw arall, mae rhai adeiladau’n awr y tu allan i’r Parc Cenedlaethol yn awr er y gallai’r Awdurdod fod wedi tybio cynt eu bod y tu mewn iddo. Yn olaf, mae rhai adeiladau sydd naill ai’n cael eu rhannu gan ffin y Parc Cenedlaethol neu’n cyffinio â hi.